Szanowni Państwo,
VI Polski Kongres Górniczy odbywa się w czasie szczególnym – w momencie, gdy Polska i Europa poszukują nowych modeli rozwoju w epoce transformacji energetycznej i surowcowej. Spotykamy się w Lublinie i Bogdance, w sercu Lubelskiego Zagłębia Węglowego, by wspólnie zastanowić się nad rolą górnictwa i geologii w kształtowaniu przyszłości kraju.
To wydarzenie ma wymiar zarówno naukowy, jak i symboliczny. Jubileusz Lubelskiego Węgla „Bogdanka” S.A. przypomina, że ta kopalnia pozostaje jednym z filarów bezpieczeństwa energetycznego Polski, a jednocześnie jest przykładem przedsiębiorstwa, które potrafi łączyć tradycję polskiego górnictwa z nowoczesnym zarządzaniem i odpowiedzialnym podejściem do wyzwań transformacji. Sesje organizowane w Bogdance będą okazją, aby z bliska spojrzeć na rozwiązania, które budują przyszłość sektora wydobywczego.
Nie mniej istotne jest miejsce tegorocznych obrad. Kongres odbywa się w murach Uniwersytetu Marii Curie- Skłodowskiej w Lublinie – wśród przyrodników i humanistów – a sama uczelnia obchodzi właśnie jubileusz 80-lecia swojego istnienia. To sytuacja niezwykła, a zarazem wymowna: górnicy, geolodzy, przedstawiciele przemysłu i administracji spotykają się w gościnnym środowisku akademickim, otwartym na interdyscyplinarny dialog i wymianę doświadczeń. Fakt, że rozmowa o przyszłości polskiego górnictwa i podstawach polityki surowcowej państwa toczy się właśnie tutaj, nadaje obradom unikalny charakter i pokazuje nową jakość w sposobie komunikacji, którą – jako Główny Geolog Kraju – chcę wspierać i rozwijać.
Najważniejszym obliczem VI PKG będzie jednak Sesja Plenarna, której centralnym punktem jest panel dyskusyjny: „Surowce krytyczne – wyścig o przyszłość!”. To forum, w którym spróbujemy postawić pytania: jak Polska i Europa mogą zapewnić sobie dostęp do najważniejszych zasobów surowcowych, jak mądrze je eksploatować i jak w zrównoważony sposób pogodzić cele gospodarcze z ochroną środowiska? Czy Polska potrafi zbudować własną politykę surowcową na miarę XXI wieku, czy też pozostanie w tyle w globalnym wyścigu? Ta debata ma strategiczne znaczenie dla przyszłych decyzji państwa i przemysłu.
Kolejnym ważnym punktem Sesji Plenarnej będzie porozumienie Konwentu Dziekanów Wydziałów Górniczych, symbolizujące jedność środowisk akademickich wobec najważniejszych wyzwań surowcowych i energetycznych.
Uroczystym zwieńczeniem obrad stanie się odczytanie Deklaracji Lubelskiej „GórnictwoPL2050” – dokumentu opracowanego wspólnie przez przedstawicieli nauki, przemysłu wydobywczego i energetycznego. To apel o przyjęcie nowoczesnego, zintegrowanego i środowiskowo odpowiedzialnego podejścia do gospodarowania krajowymi zasobami mineralnymi. Podpisanie Deklaracji będzie dowodem wspólnej troski o przyszłość polskiego górnictwa i geologii, a także deklaracją gotowości do współtworzenia rozwiązań wspierających długofalowy rozwój i konkurencyjność Polski w Europie.
Naturalną konsekwencją tej dyskusji o przyszłości i odpowiedzialności będzie także podpisanie porozumienia pomiędzy PIG-PIB i spółkami górniczymi, przygotowanego w ramach działań Państwowej Służby Geologicznej. Umowa ta określi zasady udostępniania informacji geologicznej – wskazując dokumenty podlegające przekazaniu, terminy oraz zasady ich ochrony, z możliwością objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa. Porozumienie to stanie się fundamentem powołanego w Oddziale Górnośląskim PIG Centrum Geoinformacji i Cyberbezpieczeństwa, które ma pełnić kluczową rolę w procesie sprawiedliwej transformacji regionu opartego przez dziesięciolecia na przemyśle węglowym. Dzięki temu dorobek pokoleń będzie bezpiecznie gromadzony i udostępniany, by służyć przyszłości – w zgodzie z misją państwowej służby geologicznej, zapisaną w art. 162 Prawa geologicznego i górniczego.
Dzisiejszy Kongres wpisuje się w proces kształtowania nowej Polityki Surowcowej Państwa. Jego charakter – zgodnie z pierwotną ideą organizatorów – jest zielono-niebieski, tak jak fundamenty przyszłej polityki surowcowej. Zielony wymiar to odpowiedź na wyzwania transformacji energetycznej i cyfryzacji, w tym zapewnienie dostępu do surowców krytycznych. Niebieski – to z kolei zrównoważone gospodarowanie wodami i ochrona środowiska. Tylko takie podejście pozwala traktować surowce nie jako zagrożenie, lecz przede wszystkim jako szansę na trwały i odpowiedzialny rozwój.
Jestem przekonany, że obrady w Lublinie i Bogdance, połączone z jubileuszem LW „Bogdanka” S.A., będą nie tylko okazją do uczczenia tradycji, ale i do wyznaczenia nowego kierunku działań – opartego na dialogu, odpowiedzialności i dalekowzroczności.
Na tle tych wyzwań szczególnego znaczenia nabiera nasz obecny Kongres w Lublinie – miejsce, gdzie spotyka się przemysł, nauka i administracja, by wspólnie szukać odpowiedzi na pytania o przyszłość polityki surowcowej państwa. Chcę jednocześnie podkreślić, że te obrady wpisują się w szerszy cykl dialogu, który wspólnie z IGSMiE PAN i PIG-PIB prowadzimy w tym roku. Jego kolejnym etapem będzie II Kongres Surowcowy w Krynicy- Zdroju (3–6 listopada 2025 r.), dedykowany środowisku geologów i ekspertów ds. surowców. Oba wydarzenia dopełniają się wzajemnie, tworząc fundament konsultacji nad przygotowywaną Polityką Surowcową Państwa i Krajowym Programem Poszukiwań Surowców Krytycznych.
Życzę Państwu owocnych obrad, inspirujących dyskusji i poczucia, że VI Polski Kongres Górniczy staje się ważnym krokiem w kierunku budowy nowoczesnej, odpowiedzialnej i zrównoważonej polityki surowcowej Polski. Wierzę, że udział w VI PKG będzie istotnym przyczynkiem w kształtowaniu polskiego górnictwa i polityki surowcowej.
Z wyrazami szacunku i górniczym pozdrowieniem,
prof. dr hab. inż. Krzysztof Galos
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Klimatu i Środowiska,
Główny Geolog Kraju
Polski Kongres Górniczy @ 2025